Okumama Önerisi: “French Oje”

Sosyal medyanın gücü göz ardı edilebilir seviyeleri çoktan aştı. Bazen bu güç bize olumlu dönüş yapsa da olumsuz etkilerinin daha fazla olduğunu düşünüyorum. Her alanda tahmin edilemez bir etkisi olan sosyal medya, tabii ki edebiyatı da etkilemiş durumda. Sosyal medyada kitle oluşturmayı başaran insanların yazdıkları kitapların “Dizüstü Edebiyatı” adı altında basılması bu tezi destekler nitelikte. Pucca, Şişman Kız, Pink Freud gibi isimlerin kitaplarına her kitabevinde rastlamak mümkün. French Oje de Ben Hiç Giden Olmadım kitabı ile bu yazarlardan biri.

French Oje’nin Ben Hiç Giden Olmadım kitabı Renda isimli karakterin aşk hayatını irdeliyor. Adından da anlaşıldığı üzere hayatından çekip giden sayısız erkeğin arkasından bakıp kalan bir kadın ve her şeye rağmen sürekli bir umuda tutunuşunu anlatan French Oje, aslında –belki de farkında olmadan kadınları erkeklere muhtaç bir görüntüye sokuyor. Bunu yaparken oluşturduğu “kadın” profili oldukça rahatsız edici. Bu aslında sosyal medya ile popülerleşen Dizüstü Edebiyatı eserlerinin çoğunda gözlemlenebilir.

Yazar olmanın koşullarından biri elbette sosyal medyadan duyulmamak değildir. Ancak Dizüstü Edebiyatı safsatası ardından ticari amaçlar güdülen kitapların basılması bir edebiyatsever olarak beni oldukça rahatsız ediyor. Okudukları kitap sayısın bir elin parmağını geçtiğine şüpheyle yaklaştığım kişilerin kitaplarının Orhan Pamuk, Murat Uyurkulak, Şükrü Erbaş gibi yazarların kitaplarıyla aynı rafta olması; edebiyata gönül verip gönlünden koparttığı parçalarla eserlerini oluşturan bu gibi yazarlara yapılan bir haksızlık olduğu görüşündeyim.

Dizüstü Edebiyatının yalnızca edebiyat için değil, okurlar için de risk oluşturduğunu düşünüyorum. Daha hayattaki amacını bulamamış, kişiliğini şekillendirememiş gençlerin edebiyatla bu tarz kitaplar aracılığıyla tanışması hem edebiyatın yanlış tanınmasına hem de önyargılarla dolu bir düşünce topluluğuna yol açabilir. Küçük kuzenim ile aramızda geçen bir konuşma bu tezimi destekler nitelikte. Kitap okumaya Stephen Myer ile başlayan kuzenim, Dizüstü Edebiyatının popülerleşmesi ile bu tarz kitaplara yönelmeye başladı. French Oje’nin Ben Hiç Giden Olmadım isimli kitabını tabii ki benden önce alıp okumuştu. Bu yazıyı yazmadan önce onunla konuşup kitabı nasıl bulduğunu sormak istedim. Aldığım cevapsa tam beklediğim gibiydi; “Çok beğendim, sanki ben yazmışım gibi”. Bir edebiyat eserinde okurlarının kendilerini bulması elbette güzel ve olması gereken bir ayrıntıdır. Ancak bir okurun, bir kitapla ilgili “sanki ben yazmışım gibi” demesi o kitabı çok iyi anlatır. Ben hiçbir okurun Yeraltından Notlar ile ilgili “sanki ben yazmışım gibi” dediğine tanık olmadım. Elbette çoğu kişi okurken kendine yakın hissettiği fikirler ile karşılaşıyor. Bunlardan biri de benim. Ancak asla Yeraltından Notlar için “sanki ben yazmışım gibi” diyemem. Hatta demeye cesaret edemem. Çünkü Dostoyevski, okuruna bunu dedirtecek cesaret kırıntılarını yazdığı her cümle ile boşluğa doğru sürükler. French Oje’nin bu konuda başarısız olduğu oldukça açık.

Bir şeye sürekli maruz kalmak o şeyi kuşkusuz sıradanlaştırıyor. French Oje’nin diğer kitaplarını da okuyan kuzenimde oluşan “kadın” kavramından bu açıdan oldukça endişeliyim. Erkeği metalaştırıp kadını erkeğin kölesi halinde yansıtan bu kitapları okuyan kuzenimin biri tarafından maruz kaldığı cinsiyetçi yaklaşımı normal karşılayıp sesini yükseltmemesi benim, kuzenim ve toplum için son derece olumsuz bir durum olur. French Oje’nin, Dizüstü Edebiyatının ve Okuyanus Yayınevi’nin bunu sıradanlaştırması bu açıdan kabul edilemez bir durum.

Edebiyatın ticari amaçlardan koparılması gerektiğini düşünüyorum. Elbette tüketim çılgınlığından en az faydalanan alan olan edebiyat sürdürülebilirliği açısından ticaretle işbirliği içerisinde olmalıdır. Ancak edebiyatı sürdürmek için alınan önlemler edebiyatın ölümüne sebep oluyorsa bu konuda bir şeyler yapılmalıdır.

Deniz Arman

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: