Behçet Necatigil’de Yalnızlık Teması

Edebiyat tarihinde ele alınan temalar taranacak olunursa belki de en çok rastlanılanlardan biri yalnızlık olacaktır. Haliyle, Türk edebiyatında adını duyurmayı başarmış birçok yazar ve şairin yapıtlarında da ehemmiyeti büyük olan bu konunun emarelerine rastlamak mümkündür. Özdemir Asaf, şöhretini günümüze dek taşımasında en mühim etkenlerden biri olan “Yalnızlık paylaşılmaz” kelamıyla kalemini kağıdının üzerinde gezdirirken Atilla İlhan da yalnızlığının “sidikli kontesi” olduğunu söyleyerek şiirini gönlünden koparıyordu. Elbette ki bu iki şaire ek olarak birçok şairde yalnızlık temasına rastlamak mümkündü. Bu şairlerden biri de Behçet Necatigil’di.

Necatigil’deki yalnızlık temasının tetkit edilmesinde başvurulacak en uygun yapıt ise Sevgilerde olacaktır. Şairin kendisi tarafından seçilen şiirlerinden oluşan bu kitapta hem şairin genel anlayışını hem de zamanın şairinin şiirlerinde değiştirdiklerini görmek diğer kitaplarına kıyasla çok daha rahat olacağından Sevgilerde, Necatigil’deki yalnızlık temasında kılı kırk yarmak için en uygun kitap. Can Yayınlarından 17. baskısı bu sene yapılan Sevgilerde, sevdiğimi söyleyemeyeceğim Necatigil şiirlerinin en kapsamlı oluşumu. Bu açıdan Sevgilerde’nin Necatigil şiirini sevenler için ideal bir kitap olduğu söylenebilir.

Necatigil’in kalemine şiir olan yalnızlığı Sevgilerde’de verilen sıra ile incelerken başlangıç noktamız, kitabın ilk bölümünü de oluşturan şairin Kapalı Çarşı isimli şiir kitabından seçtiği şiirlerinden biri olacak. Yalnızlığı hüzne yedirerek sofralarımıza sunan Necatigil’in yalnızlık temalı şiirlerinde “caddelerde dolaşmak” eylemi oldukça fazla kullanılıyor. “İnsansız caddelerde/Yağmurlarla dolaşmak/Yorar bu zayıf vücudu/Allah yardımcım olsun!” derken de yine hüzünle demlenmiş yalnızlığın “caddelerde dolaşma” eylemi aracılığıyla aktarılıyor. Aslında hüzün ve yalnızlığın Necatigil şiirlerinde değişmez unsurlar olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Etle tırnak gibi birbirlerine bağlanan hüzün ile yalnızlık ilişkisine Necatigil’in ikinci kitabı Çevre’den seçtiği “Geceleyin Erkekler” isimli şiirinde de rastlamak mümkün. Aslında bu ilişkiyi şöyle açıklamak ve sonra örneği vermek daha uygun olacaktır; yalnızlık temasıyla aktarılan şiire hüzün tanelerini serpiştiren Necatigil, şiirinin tadını damağa daha uygun hale getiriyor. “Sinyal gibi sarınca ışıkler etrafı/Yerli yerine çekildikçe/Gece baskınıyla birlikte/Başlar yalnızların azabı” dizelerinde yalnızlık teması üzerinden evlerinde kendilerini bekleyen aşkları olmayan erkeklerın hüznünü aktarıyor Necatigil.

“Evler” isimli kitabıyla şiirini başka bir yöne çeviren Necatigil, yoğun olarak “ev yaşantısı”, “ev halkı”, “sıradan insanların sönük yaşantıları” gibi temalarla kalemini eline alsa da yalnızlıktan yine vazgeçemiyor. Aynı isimli kitaptan Sevgilerde kitabı için seçtiği “Ayrı Evlere Çıkmak” isimli şiirinde bu sefer evlerin yalnızlığından bahsediyor. Bu sefer yalnızlığı, tırnağı olan hüzünden ayıran Necatigil, “Dağ başlarında bile olsa/yalan, evlerin yalnızlığı”3 diyor. Yoğun “ev” şiirlerinin etkisinden çıktıktan sonra başka bir yöne çevrilen Necatigil şiirinde yalnızlığın bir başka izine ise “Arada” isimli şiir kitabından seçtiği “Eşyalar, Sessizlik” isimli şiirde rastlamak mümkün. “Ayrı Evlere Çıkmak” isimli şiirde kestiği tırnağın, hüznün tekrar baş gösterdiği görülen bu şiirde şöyle diyor Necatigil; “Bir gün giderler de kalırsanız yalnız/Eski odalarda gece/Bir saat gibi durmuş sabahtan/Her şey onlar gidince.”

Yalnızlığı eserlerinde oldukça çok kullanan Necatigil, onun kendisine verdiği ilhamı görmezden gelerek “korkunç yalnızlığımız” diye betimlemekten çekinmiyor. Necatigil’in şiirlerinin büyük bir çoğunluğunda rastladığımız yalnızlığın ise “korkunç” olmaktan çok uzak bir şey olduğunu ise Necatigil’in şiirlerinde bu denli çok rastlamamız ortaya koyuyor. Sonuç olarak, “sidikli”, “paylaşılamayan” ve “korkunç” yalnızlık Necatigil şiirlerinde en çok kullanılan temalardan biri ve bu Sevgilerde’de bariz bir şekilde görülüyor.

OKUMALAR

Sevgilerde, Behçet Necatigil, Can Yayınları

Suzan Semerci

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: